Publicystyka

o Powstaniu Styczniowym - red. Marek Gizmajer, KSD

POWSTANIE STYCZNIOWE – CENNA LEKCJA 

            

ROSYJSKA ARMIA ALBO WALKA 

Po klęsce Rosji w wojnie krymskiej w 1856 r. w Polsce powstały odżyły dążenia niepodległościowe. W 1860 r. w Warszawie miały miejsce pierwsze manifestacje na pogrzebie wdowy po gen. Sowińskim i w rocznicę Nocy Listopadowej. W lutym 1861 w rocznicę bitwy o Olszynkę Grochowską rosyjskie wojsko rozpędziło kolejną demonstrację, pięciu jej uczestników zabito. Ich pogrzeb stał się kolejną wielką manifestacją, odprawiono liczne nabożeństwa. 8 kwietnia na Pl. Zamkowym ostrzelano bezbronny tłum. Było 100 zabitych ikilkuset rannych. 

Rosyjskie władze w odwecie za „bunty” Polaków zaostrzyły represje zabraniając nawet noszenia narodowych strojów i śpiewania pieśni. 14 października 1861 wprowadziły stan wojenny, ale już dzień później warszawiacy uczcili rocznicę śmierci Tadeusza Kościuszki. Wojsko rozbiło tę manifestację i wtargnęło do kościołów. W Katedrze aresztowano 1878 wiernych. Na znak protestu w Warszawie zamknięto wszystkie kościoły. 

W latach 1861-1862 nastroje wyzwoleńcze Polaków były coraz silniejsze, powstawały ugrupowania patriotyczne, tzw. czerwonych (bardziej radykalnych) i białych (wywodzących się z bogatszych warstw). Planowano walkę zbrojną. Aby jej zapobiec w 1863 roku rosyjskie władze zarządziły brutalną brankęmłodzieży do wojska. W nocy 14-15 stycznia żołnierze zajęli ulice, przetrząsali domy, kogo popadło wyciągali z łóżek, wiązali i wywozili. Dochodziło do starć, padli zabici. Służba w carskim wojsku wynosiła 15 lat i oznaczała koniec planów życiowych, katorgę, śmierć. Młodzi ludzie stanęli przed wyborem: dać się zniszczyć zaborcy, albo podjąć z nim walkę. Wielu zbiegło do lasów. Ostatecznie konspiracyjny Rząd Narodowy ogłosił wybuch Powstania w nocy 22 stycznia 1863.  

KLĘSKA W BOJU

Powstanie było wojną partyzancką niewielkich oddziałów. Dowodzili kolejno gen. L. Mierosławski, gen. M. Langiewicz i R. Traugutt.  Objęło Królestwo Polskie, znaczną część Litwy i Wołyń, trwało 450 dni. Dla porównania, wojna w obronie Konstytucji 3 Maja trwała 70 dni, Powstanie Kościuszkowskie 200 dni a Listopadowe 325 dni. Stoczono 1229 bitew. W oddziałach służyło łącznie ok. 200.000 powstańców, zginęło ok. 30.000. Najdłużej, aż do wiosny 1865, walczył oddział księdza gen. Brzóski na Podlasiu. Polscy urzędnicy potajemnie wykonywali rozkazy Rządu Narodowego. W czerwcu pracownicy Banku Królestwa Polskiego na Placu Bankowym w Warszawie w biały dzień przekazali powstańcom 3,6 mln złotych i pół miliona rubli. Rząd Narodowy uwłaszczył chłopów i obiecał ziemię bezrolnym uczestnikom.

W szeregach powstańczych walczyło wielu obcokrajowców, ale państwa europejskie uznały Powstanie za wewnętrzną sprawę Rosji. Bronił go tylko papież Pius IX: „sumienie mnie nagli, abym podniósł głos przeciwko potężnemu mocarzowi, którego kraje rozciągają się aż do bieguna... Monarcha ten prześladuje z dzikim okrucieństwem naród polski i podjął dzieło bezbożne wytępienia religii katolickiej w Polsce.

Rosjanie rozpoczęli represje natychmiast po stłumieniu Powstania. Na Sybir zesłali kilkadziesiąt tysięcy powstańców. Szczególnie krwawo rozprawili się z Litwą, którą sterroryzował gubernator Murawiew "Wieszatiel". Skonfiskowano 1660 polskich majątków, walczącym miastom odebrano prawa miejskie powodując ich upadek, wszystkie patriotyczne klasztory skasowano. W 1867 zniesiono resztę autonomii Królestwa, nazywając je Krajem Przywiślańskim.

ZWYCIĘSTWO PO LATACH

Powstańcy spisali zdobytą wiedzę wojenną na kartach pamiętników. Na przełomie wieków przestudiował ją syn powstańca Józef Piłsudski(ur. 1867), który podczas 5-letniej zsyłki na Sybir poznał osobiście powstańców i słuchał ich relacji z pierwszej ręki. Ostatecznie stał się znawcą Powstania i napisał książkę pt. „22 stycznia 1863”, którą wysoce ocenili zawodowi historycy. Doświadczenia powstańcze przetworzył też we własną strategię, tym razem zwycięską. Dokładnie w 50 lat i 1 dzień po straceniu ostatniego przywódcy Powstania Romualda Traugutta, 6 sierpnia 1914 wyruszyła w bój Pierwsza Kompania Kadrowa. Towarzyszyła jej odezwa Rządu Narodowego wzorowanego na tym z 1863 r.

W 1919 roku po odzyskaniu niepodległości specjalna komisja przyznała prawa weterana 3644 żyjącym jeszcze powstańcom. Rozkazem Marszałka Piłsudskiego włączono ich w szeregi Wojska Polskiego. Gdy wznowiono kapitułę orderu Virtuti Militari, odznaczono ich jako pierwszych. Otrzymali też stały żołd i prawo do noszenia galowych mundurów w kolorze fioletowym. Otaczał ich powszechny szacunek, zaś wojskowi nawet wyższych stopni pierwsi oddawali im honory. Na warszawskiej Pradze uruchomiono dla nich wzorowe schronisko św. Teresy. W 1933 roku w 70 rocznicę wybuchu Powstania wszystkim żyjącym 365 weteranom przyznano Krzyż Niepodległości. Powstanie Styczniowe uczy nas zatem, że klęska może być cenną lekcją konieczną do zwycięstwa.

Marek GizmajerMasakra 1861Artur Grottger Bitwa aBranka do rosyjskiego wojska mal. A. Sochaczewski Piłsudski 1863

facebook_page_plugin

Logowanie

Aktualności i publicystyka

Krzysztof Nagrodzki-Wybrani do świadczen…

Kolejne Wielkie Dni pamięci. Kolejny Wielki Czwartek kolejnego roku Pańskiego. Uwalniani przez słowa, przez liturgię od pospiechu codzienności, mamy szansę na wzmocnienie pamięci i woli, aby nie zatracić się w...

18-04-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki: Nostalgici od celik…

Dziwny tytuł, dziwne słowa… Ale tak mi się jakoś wymyśliło-od „nostalgia” i „cele”. Nostalgia – zgodnie ze słownikiem to: „Potocznie, doskwierająca tęsknota za ojczyzną (krajem ojczystym), a także, tęsknota za...

15-04-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Edukacja: 2 lata Muzeum II Wojny Światow…

Urodziny Muzeum II Wojny Światowej z zaproszeniem!          Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, 6 kwietnia br., obchodziło  swoje drugie urodziny. Z tej okazji, w czasie uroczystego koncertu, miało miejsce wręczenie Medali 100-...

14-04-2019 Publicystyka

Czytaj więcej

art. z miesięcznika WPIS, Adam Sosnowski…

Adam Sosnowski: Watykan chce się pozbyć św. Jana Pawła II! opublikowano: 4 godziny temu · aktualizacja: 4 godziny temu - dn. 12.04.2019r. - portal: wPolityce.pl wPolityce.pl   Przyjdzie bowiem chwila, kiedy zdrowej nauki nie będą znosili, ale...

12-04-2019 Aktualności

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki–Czkawki z niestrawno…

Kolejna rocznica tragedii smoleńskiej, w której w wyniku eksplozji Tupolewa zginął Prezydent Rzeczpospolitej i wielu ważnych a i zacnych ludzi. Kolego, wyjaśnij mi w prostych żołnierskich słowach, jak może brzózka...

10-04-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

KrzysztofNagrodzki-Ratowanie ducha i dus…

Kolego, jako były czytelnik GieWu muszę z pewnym oburzeniem stwierdzić, że nie traktują humanitarnie tą Twoją, sztandarową dla postępu gazetkę!  - Przykłady? Proszę bardzo

07-04-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki-Sex niewyżytki i nie…

Kiedy przychodzi ogląd przeróżnych inicjatyw zmierzających do tzw. wolności seksualnej, bywa, że również nachodzi podejrzenie, czy nie biorą się one z jakichś kompleksów?...

04-04-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki - Wiosenne porywy po…

Kolego, to SLD jest jednak za "małżeństwami" homoseksualistów?... Nie odpowiedziałeś. - Ze wstydu?... - Odcinasz się?... - A może... Mimo wieku i dotychczasowych preferencji... Jeżeli partia nakaże... :-) Przydałoby się...

01-04-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

1.04.2019 - emisja filmu Konzentrationsl…

reż. PIOTR ZARĘBSKI napisał :   "Uprzejmie informuję, iż w dniu  01.04.2019 (poniedziałek)  przewidziana jest emisja filmu pt.  Konzentrationslager Stutthof  godz 12,20 i godz 23,15  oraz powtórka następnego dnia  02.04.2019 (wtorek)  o godz 5,00  rano (dla Polonii)  w TV Trwam    UWAGA...

30-03-2019 Aktualności

Czytaj więcej

rekolekcje "Samarytanin na sali cho…

ZAPROSZENIE NA REKOLEKCJE -  od ks. prof. Dariusza Oko: Przesyłam zaproszenie na rekolekcje, które w tym roku poprowadzi ks. dr hab. Andrzej Muszala, prof. UPJPII w Krakowie, bioetyk, wykładowca, opiekun duchowy...

30-03-2019 Aktualności

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki-Manipulowani wszystk…

Proletarier aller Länder, vereinigt euch! Proletariusze wszystkich krajów łączcie się !– to fragment Manifestu komunistycznego (1848) Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, który stał się hasłem i zawołaniem komunistów w XX...

28-03-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

„Będziemy dalej szeroko budować świadomo…

Wydawało by się, że o niemieckich zbrodniach wojennych na ziemiach polskich w czasie II Wojny Światowej powiedziano wszystko. Okazuje się jednak, że pomimo 80 już lat od zakończania wojny, jest...

25-03-2019 Aktualności

Czytaj więcej

KrzysztofNagrodzki-Odkodowywanie kodów

KOD to kod nie tylko KOD-u. To mobilizacja tych, którzy na różnych polach i poletkach czynią cywilizacyjną dywersję. To Komitet Organizacji Destrukcji naszej łacińskiej cywilizacji, który coraz bardziej się odkodowywuje...

25-03-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

KSD - apel do członków KSD: bilans czło…

  Szanowni Koleżanki i Koledzy! Katolickie Stowarzyszenie Dziennikarzy jest formacją, która zrzesza ludzi określonej profesji, identyfikujących się z konkretnymi wartościami. Posiadającą swój statut, który określa zarówno obowiązki, jak przywileje wynikające z przynależności...

24-03-2019 Aktualności

Czytaj więcej

O Matce Bożej - z wielką miłością pisze …

    Matka o dwóch wizerunkach     Piszę tak myśląc o wizerunku Matki Boskiej Ostrobramskiej i Matki Boskiej Częstochowskiej. Jakże one się różnią choć przedstawiają wyobrażenie tej samej Matki Bożej. Matka Boska Ostrobramska jest...

22-03-2019 Aktualności

Czytaj więcej

Nasz Patron

św. Franciszek Salezy
Nasz patron
św. Franciszek Salezy