OTO POLSKA
współczesne malarstwo patriotyczne
Agnieszka Sakiewicz

Prezes Oddziału Warszawskiego
Związku Plastyków Artystów Rzeczypospolitej Polskiej

Rok 2017 rozpoczęłam objęciem stanowiska Prezesa Oddziału Warszawskiego Związku Plastyków Artystów RP. To jeden z najstarszych oddziałów. W sztuce wiele się dzieje i w przyszłości oddział będzie animatorem nowatorskiego projektu łączącego klasyczne malarstwo sztalugowe ze sztuką nowych mediów, w tym grafiką komputerową. W chwili obecnej podejmowane są działania z Polsko-Japońską Akademią Technik Komputerowych. Natomiast jednym z najważniejszych wydarzeń - może nawet w skali ogólnopolskiej w roku poprzedzającym setną rocznicę odzyskania niepodległości - będzie przygotowywana przez Oddział Warszawski ZPARP wystawa współczesnych polskich artystów plastyków. Temat - motywy narodowo-patriotyczne we współczesnym polskim malarstwie klasycznym. Podjęcie tak ważkiego dla kultury polskiej tematu w zupełnie nowym wydaniu, który w ostatnich latach obfitował w wiele kontrowersyjnych akcentów, jest dużym wyzwaniem, ale także szansą na przyciągnięcie zwłaszcza młodych Polaków do szeroko pojętej kultury klasycznej. W czasie zaborów bycie patriotą oznaczało nie tylko udział w powstaniach. Także sztuka tamtego okresu odgrywała ogromną rolę w budowaniu postaw patriotycznych. Dzieła ukazywały wizerunki prawdziwych bohaterów wraz z ojczystym krajobrazem. Cały XIX i początek XX wieku to rozkwit malarstwa historycznego oraz symbolicznego: twórcy poprzez krajobrazy ojczyste chcieli przypomnieć o obowiązku patriotycznym. Jan Matejko i Jacek Malczewski traktowali sztukę jako oręż w walce o wolną ojczyznę. U Juliusza i Wojciecha Kossaków patriotyzm przejawiał się w całych seriach obrazów. W sztuce po roku 1989 wraz z nowym ustrojem patriotyzm zaczęto postrzegać na różne sposoby. W ostatnich latach można zauważyć wzmożone zainteresowanie patriotyzmem, tematy z nim związane powróciły do łask. Powstają produkcje filmowe i pomniki, zmienił się też typ bohatera narodowego: obecnie jest nim człowiek sukcesu, np. Maria Skłodowska-Curie, Józef Piłsudski czy Jan Paweł II. Niemniej, wciąż widoczny jest też obraz nowoczesności marginalizujący czy wręcz wypierający patriotyczne emocje. Rodzą się pytania o relacje pomiędzy tradycją a nowoczesnością. Na wspomnianej wystawie ZPARP chcemy zatem pokazać dzieła - zarówno profesjonalne, jak i artystów samouków - i ufamy, że poradzą sobie ze zobrazowaniem dialogu dziejów. Spróbujemy odpowiedzieć na ważne pytania. Jaka wizja polskiego patriotyzmu wyłania się z dzisiejszej twórczości malarskiej? Czy współcześnie żyjący polscy artyści-malarze potrafią zmierzyć się z tematem patriotyzmu bez popadania w sztampę i kicz? Czy są jedynie naśladowcami swych XIX- i XX-wiecznych poprzedników zatroskanych o niepodległą Polskę? Moja pierwsza propozycja o tej tematyce to prezentowany tutaj obraz olejny „Oto Polska” przedstawiający dwa orły. Rozpoczęte przeze mnie działania artystyczne mają swoje „punkty zaczepienia” w różnych miejscach i wydarzeniach. Staram się przybliżyć sztukę Rodakom w różnej formie, głównie przez wychodzenie z nią do społeczności stolicy, innych miast (ostatnia wystawa odbyła się w Łodzi przy Piotrkowskiej) oraz mojego miejsca osadzenia i tworzenia, czyli Izabelina pod Warszawą. To tutaj w kawiarence-piekarni Bon Appetit przy ul. Poniatowskiego 7 serwującej śniadania i wieczorki zaczęła funkcjonować część wystawowa moich prac, a w sąsiedniej restauracji Sushi znalazło się miejsce na prace w klimatach kraju kwitnącej wiśni. Myślę, że z czasem będziemy tam organizować swobodne dyskusje o sztuce. Powoli i jakby naturalnie zmienia się też nurt mojego malarstwa. Dotychczas było to głównie zapatrzenie w człowieka, jego uczucia, emocje i historię. Teraz jest stopniowe i płynne przechodzenie w całe cykle poświęcone głębszemu rozważaniu istotnych spraw społecznych i narodowych. Nie oznacza to, że rezygnuję z potraktowania dzisiejszego człowieczeństwa jako głównego tematu mojego malarstwa. Pozostaje on nadal osią i bazą, na której rosną i doskonalą się podwaliny mojej sztuki.

Autorka: Malarka sztalugowa tworząca od 2015 roku głównie w pastelu i oleju, zainteresowana także aranżacją mieszkań, domów i ogrodów, szyciem artystycznym i malowaniem obrazów dla przeobrażanych przez nią obiektów.