Pod bokiem, na naszych oczach, z dala od zainteresowania mediów głównego nurtu rozgrywa się właśnie jeden z najważniejszych procesów prawnych ostatnich lat.

Jego wynik decydować będzie nie tylko o kształcie kanadyjskiego systemu prawnego, ale o tym, jakie będzie nasze społeczeństwo. Jest to proces, w którym sprawą zasadniczą jest określenie, kim jako ludzie jesteśmy wobec państwa i jego instytucji.

Mówię o zdawałoby się błahym i mało znaczącym procesie Mary Wagner, 38-letniej obrończyni praw dzieci nienarodzonych. W minionym tygodniu miały miejsce kolejne rozprawy. Mary została aresztowana prawie dwa lata temu i od tego czasu przebywa w areszcie śledczym w Milton. Pozostaje uwięziona, ponieważ nie zgadza się na warunek zwolnienia za kaucją, który nakazuje jej zobowiązać się do niepopełniania podobnych czynów w przeszłości. Te przestępcze czyny to podchodzenie do kobiet udających się do klinik aborcyjnych z dobrym słowem, białą różą i zapewnieniem o modlitwie. Oskarżona jest o wchodzenie na teren prywatny i wywoływanie niepokoju u pacjentów.

W zasadzie sprawa mogła zakończyć się bardzo dawno, jednak Mary Wagner pozostaje w areszcie, ponieważ usiłuje poprzez swój proces uczynić coś więcej; usiłuje zapewnić opiekę prawną nienarodzonym ludziom. Jej linia obrony jest taka, że – nie tylko z powodu jej przekonań – ale na podstawie ustaleń naukowych można z dużą pewnością stwierdzić, iż nienarodzony człowiek jest właśnie człowiekiem i w związku z tym należy mu się ochrona prawna. Podobnie jak dziecko już urodzone jest człowiekiem najpełniej przystosowany do warunków na danym etapie rozwoju, choć – podobnie jak dziecko urodzone – nie jest zdolne do samodzielnego życia.

Od lat 80 w Kanadzie nie ma żadnej ustawy regulującej aborcję i teoretycznie bez żadnych konsekwencji prawnych można ją przeprowadzać do samego momentu urodzenia; można zabić dziecko w 8. albo 9. miesiącu ciąży bez konsekwencji prawnych, ponieważ prawo definiuje człowieka jako osobę, która żywa opuściła łono matki. Aborcja w klinikach odbywa się „na żądanie”. To właśnie przed tymi przybytkami starają się ratować nienarodzone dzieci ludzie tacy jak Mary Wagner czy Linda Gibbons, inna działaczka ruchu pro-life, która w więzieniach spędziła łącznie za to „przestępstwo” ponad 10 lat.

Stanowisko prokuratury w procesie Mary Wagner chce ograniczyć całe zagadnienie do kwestii legalizmu. Obecne prawo uznaje, że człowiek nienarodzony nie jest człowiekiem, a zatem Mary jest winna – koniec sprawy. Obrona usiłuje przekonać sąd, by dał jej możliwość powołania świadków, ekspertów, którzy wypowiedzą się na temat człowieczeństwa osoby nienarodzonej – w świetle najnowszych ustaleń nauki.

Obrona twierdzi, że jest czymś niedopuszczalnym i bardzo niebezpiecznym, aby to władze państwowe, arbitralnie określały, kto jest człowiekiem, a kto nie, bo wówczas życie każdego z nas będzie zagrożone; wówczas może się okazać, że według państwa już, albo jeszcze, nie jesteśmy człowiekiem.

Obrona przypomina, że państwo nie może takich rzeczy określać, a system prawny musi brać pod uwagę stan faktyczny – prawo naturalne, przekonania ludzi, ustalenia nauki. Temu przeciwstawia się na procesie prokurator – przedstawiciel państwa.

Obrona uznaje, że nie da się oddzielić systemu prawnego od moralności i prawa naturalnego – przywołuje proces norymberski, w trakcie którego skazano wysokich rangą przedstawicieli administracji III Rzeszy, w tym sędziów – nawet na kary śmierci – mimo że tłumaczyli się, iż działali w myśl obowiązującego prawa i wszystko, co robili, było legalne.

Prawo w praworządnym państwie musi być oparte na fundamencie wartości i ustaleń faktycznych. Wszak preambuła kanadyjskiej konstytucji odwołuje się do nadrzędności Boskiego prawa.

Linia obrony Mary Wagner jest taka, że kobieta ta miała prawo wchodzić na teren klinik aborcyjnych, ponieważ ratowała tam przed śmiercią dzieci, a to wypełnia znamiona obrony koniecznej „self-defence of others”; każdy z nas ma prawo bronić drugiego człowieka, któremu grozi śmierć, nawet jeśli ten człowiek nie ma osobowości prawnej.

Obrońca, mecenas Charles Lugosi, przytaczał wiele argumentów precedensowych, tłumaczył, że dawniej osobowości prawnej pozbawione były kobiety, mimo to uznawano je za ludzi.

Wskazał na przykład procesu z XIX wieku, kiedy to grupa sąsiadów wtargnęła do prywatnej posesji pewnego mężczyzny, który mordował żonę, i udaremniła zbrodnię. Uznano, że mieli do tego prawo, mimo że kobieta w myśl ówczesnego prawa pozbawiona była statusu prawnego.

Obrona chce przedstawić dowody na człowieczeństwo dziecka nienarodzonego, twierdząc, że są one bardzo silne. Co więcej, nawet gdyby faktycznie założyć, że dziecko nienarodzone nie jest człowiekiem, to przekonanie Mary Wagner, że nim jest – w dodatku przekonanie podzielane przez bardzo liczną rzeszę ludzi – powinno wystarczać do uniewinnienia i uznania, że działała w dobrej wierze. A zatem, tak czy inaczej Mary Wagner powinna już wiele miesięcy temu wyjść z więzienia.

Charles Lugosi podkreśla, że rule of law, czyli rządy prawa, praworządność, musi uwzględniać również prawo naturalne, przekonania i wartości ludzi, a przede wszystkim faktyczne ustalenia naukowe i parlament nie może arbitralnie ustanawiać przepisów z nimi sprzecznych. Izba Gmin nie może arbitralnie uchwalać ustaw wbrew faktom i dlatego w imię zachowania praworządności apelował do sędziego o dopuszczenie zeznań świadków – lekarzy, biologów, etyków. Jeśli pozwolimy, by państwo arbitralnie decydowało o tym, kto jest człowiekiem, to nikt z nas nie będzie bezpieczny, a system prawny stoczy się do totalu. Lugosi powołał się na przykład niemieckich sędziów, którzy właśnie pozostając wierni zasadzie rule of law – praworządności – zostali straceni przez hitlerowców, ponieważ nie chcieli podporządkować się nieludzkim ustawom stanowionym przez państwo hitlerowskie.

Tutaj mamy do czynienia z sytuacją, kiedy to parlament zupełnie dowolnie, niczym nieskrępowany chce definiować, kto jest człowiekiem i kiedy należą mu się prawa ludzkie. A przecież człowiek ma prawa, w tym przede wszystkim prawo do życia ma nie dlatego, że tak akurat stwierdzi władza państwowa.

Jeśli zaś uznamy – jak wszystko na to wskazuje – że nienarodzone dziecko to człowiek, to wówczas sprawa Mary Wagner wygląda bardzo prosto – Mary jest bohaterską kobietą ratującą ludzi przed mordercami z klinik aborcyjnych.

Działanie prokuratury usiłuje ograniczyć całą kwestię do legalizmu, odłączając ją od kwestii porządku wartości. Prokurator uznaje, że skoro prawo stanowi, iż płód to nie człowiek, to tak jest i tego należy się trzymać. Podobną linię argumentacji stosowały wielokrotnie systemy totalitarne, które odmawiały „pełnego” człowieczeństwa ludziom niepełnosprawnym, Żydom czy członkom danej warstwy społecznej. Mecenas Lugosi przywołał przykład ludobójstwa w Rwandzie, gdzie mordercy określali swe ofiary mianem karaluchów, robactwa…

Obrona podkreśla, że nie ma konstytucyjnego prawa do aborcji. Ciekawe, że prokurator w swym pisemnym stanowisku stwierdziła również – odnosząc się do działań Mary Wagner, że w tym przypadku „prawa obcej osoby (Mary Wagner) nie mogą gwałcić praw MATKI”. Prokurator użyła słowa „matka” w odniesieniu do kobiety, której człowieczeństwa płodu nie chce uznać. A więc: MATKA PŁODU??!!! Bo jeśli MATKA DZIECKA, to czy to oznacza, iż prokuratura twierdzi, że matka ma prawo ZABIĆ nienarodzone DZIECKO?

Jak mówię, na naszych oczach, przy zupełnej ignorancji mediów głównego nurtu, dzieją się rzeczy nieprawdopodobnie ważne dla nas, dla państwa, dla naszych instytucji. Są to również rzeczy ważne dla całego świata. Kanada często stawiana jest za wzór praw konstytucyjnych i obywatelskich. Coraz częściej też włącza się aborcję do pakietu „praw kobiet”, jaki w ramach praw człowieka winny realizować kraje Trzeciego Świata będące odbiorcami pomocy agend ONZ czy bogatych państw Zachodu.

Wiele osób zastanawia się, jak to było możliwe, że niemiecki nazizm zapanował w tak światłym i wyedukowanym społeczeństwie? Gdzie byli ci wszyscy dobrzy Niemcy, gdy Hitler jeden po drugim demontował podwaliny zachodniego systemu wartości? Dzisiaj, my wszyscy jesteśmy w tej samej sytuacji, gdy za sprawą bierności, świętego spokoju odwracamy oczy od ludobójstwa, podobnie jak „dobrzy Niemcy”, którzy woleli nie wiedzieć, co działo się w obozach koncentracyjnych.

Mary Wagner jest drobną, pogodną, spokojną kobietą, którą kanadyjski system prawny uznaje za więźnia podwyższonego ryzyka. Fakt, że doprowadza się ją na rozprawy w kajdankach skutą do tyłu można tylko uznać, za wyjątkowe upokorzenie.

Na koniec zaś jedna refleksja – w zapełnionej we wtorek po brzegi sali sądowej jedną czwartą stanowili Polacy i ludzie polskiego pochodzenia.

W ciągu minionego tygodnia w Kanadzie pracowała od świtu do nocy ekipa filmowa Grzegorza Brauna, kręcąc dokument o Mary Wagner. Takiego filmu do tej pory nie zrealizowała żadna kanadyjska telewizja, tego arcyważnego tematu nie tknęła CBC, słynąca z „trudnych” spraw. Wygląda więc na to, że dzisiaj to my, Polacy, stoimy na szańcach Zachodu, to my opieramy się rozlewającemu się nowemu totalowi i agresji „dzikiego luda”. Dlatego zachęcam Państwa z całego serca, by śledzić proces Mary Wagner, w miarę możliwości uczestniczyć w rozprawach, wspierać pieniędzmi fundusz obrony, bo tu nie chodzi tylko o tę pokorną, pogodną, świętą kobietę, lecz o przyszłość naszych dzieci, o życiu nienarodzonych nie wspominając.

W minioną niedzielę w charakterze kierowcy byłem z polską ekipą w Welland, gdzie w kościele chorwackim przemawiała Linda Gibbons; powiedziała, że przestała już liczyć, ilu dzieci jest matką chrzestną. Dzisiaj ci uratowani ludzie mają dwadzieścia, trzydzieści lat, są pięknymi osobami, mają własne rodziny. I to jest prawdziwa zasługa tych niepozornych drobnych kobiet, rycerzy Chrystusa – konkretni żyjący wśród nas ludzie, których o mały włos by nie było, o mały włos, „przypadek”, jedno spojrzenie, słowo czy białą różę podaną komuś w trudnej sytuacji ze słowami „Pan Bóg cię kocha”.

Na koniec zaś mała anegdota. Opowiadał mi znajomy o pewnej kobiecie w rodzinie, która w młodości poddała się aborcji. Ojcem był żonaty kochanek, który – paradoksalnie – miał w tym samym czasie też dziecko z żoną. Kobieta nie mogła mieć już później dzieci, ale przez całe życie opowiadała się bardzo agresywnie za „prawem do aborcji”, szydząc z przeciwników. Gdy już była stara, podczas rodzinnego spotkania, kiedy rozmawiano, kto się ożenił, a kto urządza chrzciny, powiedziała cicho – mój Kaziu też miałby dzisiaj 30 lat… Ona znała nawet imię dziecka, któremu nie dane było się urodzić…

Andrzej Kumor

Źródło: http://www.goniec.net/