1 marca 2013 roku o godz. 10.30 przy wejściu do Sali Sesyjnej cieszyńskiego Ratusza odsłonięta zostanie Tablica Pamięci upamiętniająca żołnierzy wyklętych. Na tablicy umieszczonych zostało 18 nazwisk osób skazanych na śmierć w trakcie pokazowych rozpraw odbywanych w Cieszynie, miedzy innymi także w Ratuszu, przez Wojskowy Sąd Rejowy w Katowicach.

Ciągle mało wiemy o tych tragicznych wydarzeniach dotyczących bolesnych losów żołnierzy, którzy mimo zakończenia wojny nie złożyli broni uznając, że o wolność Polski trzeba walczyć dalej. I walczyli pokazując jak wielką wartością była dla nich wolna Polska, dla której byli gotowi oddać życie. Bardzo wielu oddało swoje życie w walce. Część po ogłoszeniu amnestii się ujawniła, po czym albo została aresztowana albo zginęła, zamordowana jak dowódca Zgrupowania NSZ Henryk Flame ps. Bartek. Część została skazana na śmierć w pokazowych procesach politycznych. Takie procesy odbywały się także w Cieszynie, kiedy Wojskowy Sąd Rejonowy w Katowicach odbywał swoje sesje wyjazdowe. Istnieją archiwalne dokumenty potwierdzające, że w czasie trzech takich sesji w Cieszynie w okresie czerwiec - wrzesień 1946, skazano na śmierć, a następnie zamordowano 18 osób.

Wiele lat trzeba było czekać aż możliwe stało się upamiętnienie wszystkich zamordowanych przez karzącą rękę „ludowej sprawiedliwości”, dla której mało liczyli się Ci, którzy inaczej niż władza wyobrażali sobie demokrację w wolnym kraju.

Sam pomysł tablicy narodził się w środowisku byłych działaczy Solidarności związanym ze Stowarzyszeniem „Wszechnica” w Cieszynie. Pomoc IPN w Katowicach oraz wsparcie lokalnych samorządów okazały się kluczowym punktem całego przedsięwzięcia i w efekcie obok samej i jakże przełomowej uroczystości odsłonięcia „Tablicy Pamięci w UM w Cieszynie będzie miała miejsce okolicznościowa Sesja naukowa, w której historycy przedstawią przebieg i tło tych tragicznych wydarzeń sprzed 67 lat.

Odsłanianą tablicą i uroczystością swój dług moralny spłaca nie tylko miasto Cieszyn ale i cała Polska, tak ukochana przez „Wyklętych”. To dowód, że nie tylko Bóg ich przyjął, a także ojczyzna o nich jednak pamięta.        

Program Sesji:

11.00 – 11.30: Wykład Grzegorza Księżyca (Nauczyciel historii w LO im. Kopernika w Cieszynie) Procesy polityczne w Cieszynie w 1946 roku

11.30 – 12.00: Wykład dr. Adama Dziuby (IPN Katowice) Podziemie poakowskie w latach 1945 – 1948

12.20 – 12.50: Wykład dr. Tomasza Kurpierza (IPN Katowice) Likwidacja zgrupowania NSZ Henryka Flamego „Bartka”

12.50 – 13.20: Wykład dr. Dariusza Węgrzyna (IPN Katowice) Podokręg cieszyński Narodowej Organizacji Wojskowej